Nederlandse uitgevers hebben, samen met boekendistributeur CB, een eigen AI-infrastructuur gelanceerd genaamd Bookpact.ai. Dit initiatief is een proactieve reactie op de wereldwijde trend waarbij boeken en auteursrechtelijk beschermd materiaal op grote schaal, maar vaak zonder toestemming of vergoeding, worden gebruikt voor het trainen van taalmodellen door techbedrijven. Met dit nieuwe platform neemt het Nederlandse boekenvak een voortrekkersrol op zich binnen Europa.

Het belangrijkste doel van Bookpact.ai is om auteurs en uitgevers de regie, zeggenschap en een sterkere onderhandelingspositie terug te geven. Het platform werkt op basis van een opt-in-systeem, waarbij deelname volledig vrijwillig is. Uitgevers bepalen, in nauw overleg met hun auteurs, per individuele titel én per specifiek gebruikstype (zoals AI-training, samenvatten, vertalen of citeren) of en hoe een boek beschikbaar wordt gesteld aan AI-bedrijven.

Wanneer AI-partijen interesse hebben, kunnen zij via het platform licentievoorstellen doen. Na een akkoord krijgen zij uitsluitend beveiligde toegang tot de content. Bovendien zijn zij verplicht om te rapporteren over het daadwerkelijke gebruik. Dit maakt het mogelijk om het gebruik nauwkeurig te controleren en zorgt ervoor dat er duidelijke afspraken kunnen worden gemaakt over eerlijke vergoedingen en royalty’s voor zowel de uitgevers als de auteurs.

Het platform hanteert bij de uitvoering zes centrale uitgangspunten: voorafgaande toestemming, een eerlijke betaling, bronvermelding, controleerbaarheid, een voorkeur voor Europese en open-source AI-partijen, en het meewegen van de klimaatimpact die het AI-gebruik met zich meebrengt.

Grote partijen zoals de Lannoo Uitgevers Groep, VBK, WPG, Maven Publishing en CB ondersteunen het platform, dat inmiddels toegankelijk is voor alle geïnteresseerde uitgeverijen.